Aktywa

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)

Każde przedsiębiorstwo do właściwego funkcjonowania potrzebuje określonych zasobów majątkowych: budynków, maszyn, pojazdów, materiałów, towarów, etc. Takie zasoby majątkowe w rachunkowości są ujmowane w dwojaki sposób. Przede wszystkim według postaci występowania i funkcji pełnionej w przedsiębiorstwie, np. budynki, maszyny, środki pieniężne, etc. Drugi sposób rozpatrywania zasobów majątkowych polega na określaniu ich źródeł finansowania – czyli miejsc pochodzenia środków finansowych. Na tej podstawie rachunkowość określa aktywa i pasywa przedsiębiorstw, które muszą się bilansować – występować w równych wartościach.

Definicja aktywów

struktura aktywówAktywa stanowią w pełni kontrolowane przez przedsiębiorstwo zasoby majątkowe, które posiadają wiarygodne określenie wartości. Są one wynikiem przeszłych zdarzeń i mają na celu przyniesienie w przyszłości korzyści ekonomicznych. Aktywa ze względu na okres ekonomicznej użyteczności dzieli się na aktywa trwał oraz obrotowe. Sposób kwalifikacji zasobów majątkowych do aktywów trwałych lub obrotowych jest ponadto uzależniona od ich możliwości sprzedaży oraz płynności.

Ustawa o rachunkowości nie definiuje pojęcia aktywów, robią to natomiast MSR-y (Międzynarodowe Standardy Rachunkowości):
„Aktywo jest to zasób kontrolowany przez przedsiębiorstwo w wyniku przeszłych zdarzeń, z którego oczekuje się przepływu przyszłych korzyści ekonomicznych do przedsiębiorstwa”.

Aktywa przedsiębiorstwa są prezentowane w bilansie według zasady wzrastającej płynności – czyli możliwości ich zbycia (wymiany na gotówkę).

Aktywa trwałe

Majątek trwały przedsiębiorstwa wyrażają aktywa trwałe. Charakteryzują się one zawsze długim okresem użytkowania (ponad 1 rok) oraz przeważnie wysokimi wartościami. Aktywa trwałe są w firmie użytkowane przez wiele okresów sprawozdawczych, stopniowo podlegając procesowi zużywania się  – można powiedzieć, że w procesie zużywania się środki trwałe przekazują swoją wartość wytwarzanym produktom oraz usługom. Wartość zużycia środków trwałych kwalifikowana jest w rachunkowości do kosztów produkcji wyrobów, usług lub kosztów handlowych.

Struktura aktywów trwałych:

  • wartości niematerialne i prawne (nabyte oprogramowanie, patenty, prawa autorskie, projekty wynalazcze, licencje, wartość firmy, koszty zakończonych prac rozwojowych),
  • rzeczowe aktywa trwałe (środki trwałe jak: grunty oraz prawa wieczystego użytkowania gruntów, budynki, lokale i budowle, urządzenia techniczne i maszyny, środki transportu, inne środki trwałe; środki trwałe w budowie),
  • należności długoterminowe (z tytułu udzielonych pożyczek, umów leasingowych o terminie spłaty powyżej jednego roku),
  • inwestycje długoterminowe (w nieruchomości, wartości niematerialne i prawne, długoterminowe aktywa finansowe, inne inwestycje długoterminowe),
  • długoterminowe rozliczenia międzyokresowe.

Aktywa obrotowe

Aktywa obrotowe w odróżnieniu od aktywów trwałych cechuje krótki czas zmiany ich postaci naturalnej. Przynoszą one korzyści ekonomiczne firmie w ciągu 12 miesięcy. Aktywa obrotowe znajdują się w ciągłym ruchu, przechodząc przez kolejne fazy działalności przedsiębiorstwa, podlegając przeobrażeniom.

Struktura aktywów obrotowych:

  • zapasy (materiały, towary, produkty gotowe, półprodukty i produkty w toku),
  • należności krótkoterminowe (z tytułu dostaw i usług, z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych, inne, dochodzone na drodze sądowej),
  • inwestycje krótkoterminowe (udziały lub akcje, inne papiery wartościowe, udzielone pożyczki, inne krótkoterminowe papiery wartościowe, środki pieniężne i inne aktywa pieniężne_,
  • krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe.

O sposobie kwalifikowania zasobów majątkowych przedsiębiorstwa decyduje przede wszystkim jego funkcja, jaką spełnia w działalności gospodarczej określonego podmiotu. Dla przykładu samochód może w jednej firmie stanowić środek trwały służący do prowadzenia działalności, a w innej firmie być kwalifikowany do produktów gotowych (produkcja samochodów).

Ciekawostka!

Często problemy stwarza odpowiednia kwalifikacja praw wieczystego użytkowania gruntów oraz zwierząt (inwentarz żywy).
Prawa wieczystego użytkowania gruntów były kiedyś zaliczane do wartości niematerialnych i prawnych, obecnie kwalifikuje się jest do środków trwałych w grupie aktywów trwałych. Inwentarz żywy jest zaliczany do „Innych środków trwałych” z grupy aktywów trwałych. Należności z tytułu dostaw i usług, niezależnie od okresu ściągalności, kwalifikuje się do aktywów obrotowych.

Stosowane skróty w rachunkowości:

  • AT – aktywa trwałe,
  • AO – aktywa obrotowe,
  • WNiP – wartości niematerialne i prawne,
  • ŚT – środki trwałe,
  • RM – rozliczenia międzyokresowe,
  • NK – należności krótkoterminowe,
  • ND – należności długoterminowe,
  • IK – inwestycje krótkoterminowe,
  • ID – inwestycje długoterminowe.

Podobne tematy:

About the Author