Inwentaryzacja

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 10.0/10 (1 vote cast)

Inwentaryzacja polega na sprawdzeniu stanu rzeczywistego składników aktywów oraz pasywów z ich wartością oraz ilością ujętymi w ewidencji.

inwentaryzacja aktywów i pasywówInwentaryzacja jest przeprowadzana na ostatni dzień każdego roku obrotowego. Inwentaryzację przeprowadza się na trzy sposoby (Art. 26 UoR):

  • drogą spisu z natury,
  • drogą otrzymania od banków i uzyskania od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych jednostki stanu aktywów,
  • drogą porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji wartości tych składników.

Sposoby inwentaryzacji

Inwentaryzacją poprzez spis z natury obejmuje się:

  • aktywa pieniężne (z wyjątkiem środków zgromadzonych na rachunkach bankowych),
  • papiery wartościowe w materialnej postaci,
  • rzeczowe składniki aktywów obrotowych,
  • środki trwałe,
  • nieruchomości zaliczana do inwestycji,
  • maszyny i urządzenia wchodzące w skład środków trwałych w budowie,
  • składniki aktywów należące do innych jednostek, które znajdują się w jednostce przeprowadzającej inwentaryzację (nie dotyczy to jednostek świadczących usługi pocztowe, transportowe, spedycyjne i składowania).

Inwentaryzacją poprzez otrzymanie od banków i uzyskanie od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych jednostki stanu aktywów obejmuje się:

  • aktywa finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych,
  • aktywa finansowe przechowywane przez inne jednostki, w tym także papiery wartościowe w formie zdematerializowanej,
  • należności, w tym udzielone pożyczki,
  • składniki aktywów powierzone kontrahentom.

Inwentaryzacją poprzez porównanie danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji wartości tych składników obejmuje się:

  • środki trwałe, do których dostęp jest utrudniony,
  • grunty oraz prawa zakwalifikowane do nieruchomości,
  • należności sporne oraz wątpliwe,
  • należności zagrożone (dot. działalności bankowej),
  • należności oraz zobowiązania wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych,
  • należności oraz zobowiązania z tytułów publicznoprawnych,
  • pozostałe aktywa oraz pasywa, których objęcie spisem z natury lub potwierdzenie nie było możliwe.

Terminy oraz częstotliwość inwentaryzacji

Inwentaryzacja w każdym roku obrotowym

Inwentaryzację przeprowadza się na dzień zakończenia roku obrotowego. Należy ją rozpocząć nie wcześniej niż 3 miesiące przez zakończeniem roku obrotowego i zakończyć najpóźniej do 15 dnia po zamknięciu roku obrotowego.

Raz w roku należy przeprowadzić inwentaryzację:

  • składników aktywów – z wyłączeniem aktywów pieniężnych, papierów wartościowych, produktów w toku produkcji oraz materiałów, towarów i produktów gotowych, których wartość odpisano w koszty na dzień ich zakupu lub wytworzenia,
  • zapasów towarów i materiałów objętych ewidencją wartościową w punktach obrotu detalicznego,
  • zapasów drewna w jednostkach prowadzących gospodarkę leśną.

Inwentaryzację przeprowadza się również na dzień zakończenia działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie jej w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości.

Inwentaryzacja raz na dwa lata obrotowe

Raz na dwa lata obrotowe inwentaryzacją obejmuje się zapasy materiałów, towarów, produktów gotowych oraz półproduktów znajdujące się w strzeżonych składowiskach i objęte ewidencją ilościowo-wartościową.

Inwentaryzacja raz na cztery lata obrotowe

Raz na cztery lata obrotowe inwentaryzacją obejmuje się nieruchomości zaliczane do środków trwałych oraz inwestycji, a także inne środki trwałe, maszyny i urządzenia znajdujące się na terenie strzeżonym, wchodzące w skład środków trwałych w budowie.

Kiedy można odstąpić od inwentaryzacji?

Od inwentaryzacji można odstąpić w sytuacji:

  • ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu jeżeli jednostka nie zamyka ksiąg rachunkowych,
  • połączenia lub podziału jednostek z wyjątkiem spółek kapitałowych, jeżeli strony w drodze umowy pisemnej odstąpią od przeprowadzania inwentaryzacji,
  • zawieszenia działalności jeżeli jednostka nie zamyka ksiąg rachunkowych.

Wyniki przeprowadzonej inwentaryzacji trzeba odpowiednio udokumentować oraz powiązać je z zapisami w księgach rachunkowych.

Wszelkie ujawnione w toku inwentaryzacji niedobory i nadwyżki należy rozliczyć w księgach rachunkowych tego roku obrotowego, na który przypadł termin inwentaryzacji.

Rozliczenie inwentaryzacji

Wyniki inwentaryzacji należy rozliczyć poprzez konta „rozliczenie niedoborów” oraz „rozliczenie nadwyżek”. Niedobory mogą okazać się naturalne, niezawinione lub zawinione. Niedobory naturalne zalicza się do kosztów podstawowej działalności, niedobory niezawinione do pozostałych kosztów operacyjnych, natomiast niedobory zawinione rozlicza się z pracownikami (inne rozrachunki z pracownikami) lub prowadzi na drogę sądową (należności dochodzone na drodze sądowej). Niedobory powstałe na skutek pożaru lub innego zjawiska zalicza się do strat nadzwyczajnych.

Nadwyżki inwentaryzacyjne z reguły są zaliczane do przychodów z działalności podstawowej (jeżeli są wynikiem złego pomiaru itp.) lub do pozostałych przychodów operacyjnych (jeżeli stanu nadwyżki nie można wyjaśnić).

Źródło: artykuł został oparty o Ustawę o rachunkowości (Art. 26-27). 

Powiązane tematy:

Inwentaryzacja, 10.0 out of 10 based on 1 rating

About the Author